Standaard 4. Gereali­seerde leer­resultaten

Afstudeerproces

De laatste fase van de studie is het afstudeerproject (zie afbeelding 4.1 Afstudeertijdlijn). Studenten kunnen hieraan deelnemen wanneer ze alle voorgaande vakken en projecten behaald hebben. Afstuderen bestaat uit een semester-lang project. De afstudeerstage is sinds de vorige accreditatie veranderd in een lange stage en onderdeel van de profilering geworden. Deze mag voor, na of tussen de minoren gedaan worden, om zo de student meer flexibiliteit in het onderwijs te geven.

Het afstudeer­project is de afgelopen jaren steeds concreter uitgewerkt. Door te eisen dat studenten 210 studiepunten hebben voor de start, wordt gewaarborgd dat alle studenten eerdere vakken en projecten met succes hebben afgerond. Elk blok start een groep met afstudeerders. Het traject is zo ingericht dat een student bij uitval in de start van het project op tijd met de volgende groep mee kan doen zodat er zo weinig mogelijk studie­vertraging ontstaat.

In aanloop naar het afstudeerproject krijgt de student de mogelijkheid om het project te bespreken met de afstudeer­coördinator. Waar nodig wordt de student doorverwezen naar een collega om verder over het onderwerp te praten. Ook wordt actief gewerkt aan het aanbieden van opdrachten vanuit de opleiding.

Voorafgaand aan het afstudeerproject volgt de student zelfstandig het online vak Afstudeer­vaardigheden. Het vak helpt en herinnert de student in een aantal opdrachten met zaken als afbakenen, het onderbouwen met bronnen en het inzetten van de juiste methodes om tot een goed eindproduct te komen. Aan het eind van Afstudeer­vaardigheden schrijft de student een projectvoorstel waarin de student ook uitlegt a.d.h.v. de niveaumatrix (zie afbeelding 4.2) waarom dit project op afstudeerniveau is. Dit project­voorstel is de voorwaarde om mee te mogen doen met de volgende stap, het speeddaten. In week drie wordt de definitieve design brief opgeleverd en beoordelen de eerste en tweede lezer het niveau van de opdrachten.

Studenten mogen zelf kiezen of ze hun opdracht bij een bedrijf doen of zelf een opdracht vormgeven. Bij de laatste keuze moet de student wel een extern gecommitteerde bij het project betrekken die de link tussen de opleiding en het werkveld vormt. Tussen de opleiding en het bedrijf is zo min mogelijk contact: de student is de spil tussen beiden en toont hiermee onder andere aan om te kunnen gaan met verschillende stakeholders. In de eindbeoordeling speelt de opdrachtgever geen rol. Dit wordt alleen door de daarvoor bevoegde beoordelaars gedaan. Wel wordt in de Design Rationale de eindfeedback van de opdrachtgever opgenomen, ter kennisgeving voor de beoordelaars.

De eindoplevering bestaat uit:

• Design Rationale van maximaal 4000 woorden, de belangrijkste keuzes binnen het project.
• Product Biografie - geen limiet, alles wat de student binnen het project heeft gedaan.
• Persoonlijke reflectie - reflectie op de rol als ontwerper en wat de student heeft geleerd.
• Prototype - non-lineair klikbaar prototype of een compleet uitgewerkt product.
• De losse files van het prototype.
• Een schermopname van het prototype in werking.
• Eindpresentatie na afloop van de beoordeling.

Borging afstudeer­niveau

Het ingeleverde werk wordt bekeken door de eerste lezer en een derde lezer; dit is een nieuwe beoordelaar in het proces die het project niet kent, dus een onbevooroor­deelde beoordelaar die zonder voorkennis het project beoordeelt. De tweede lezer is een CMD-begeleider die op bepaalde momenten gedurende het traject feedback geeft (zie afbeelding 4.1 Afstudeer­tijdlijn).

De eerste en derde lezer overleggen na het doornemen van het werk met elkaar en vullen gezamenlijk het beoordelings­formulier (zie beoordelings­formulier afstudeerproject) in met potlood. Ze bespreken of het werk voldoende is en of de student de eindpresentatie mag doen. Hier zijn drie scenario's denkbaar:

• Het werk is voldoende. De student houdt de eindpresentatie en krijgt hierna de beoordeling.
• Het werk is voldoende, maar er zijn nog onderdelen niet helemaal duidelijk voor de eerste of derde lezer. De student houdt de eindpresentatie met aanwijzingen waar extra aandacht aan moet worden besteed. De student krijgt hierna de beoordeling en deze kan voldoende of onvoldoende zijn.
• Het werk is onvoldoende. De student mag een presentatie houden ter oefening en om feedback te ontvangen. Maar er wordt geen beoordeling gedaan en de student gaat vanaf dat moment de herkansing in en levert het werk zeven weken later opnieuw in.

De beoordeling wordt gedaan op basis van onze acht competenties: de student moet met het afstudeerproject aantonen dat alle acht competenties voldoende worden beheerst.

Er wordt door de examencommissie een jaarlijkse steekproef uitgevoerd om het gerealiseerde eindniveau en, sinds 2022-2023, de navolgbaarheid van de beoordeling te onderzoeken. De commissie selecteert afstudeerwerken uit verschillende cijfercategorieën, lezen deze en wonen de eindsessies bij. De commissie is van mening op basis van de uitgevoerde steekproeven dat het eindniveau in orde is, maar dat de navolgbaarheid aandacht behoeft. Om de navolgbaar­heid te vergroten heeft de examen­commissie in samenspraak met de afstudeer­coördinator een aantal aanpassingen in het beoordelings­formulier doorgevoerd (zie reflectie).

Onder de afstudeer­begeleiders zijn incidenteel zzp'ers die verder niet bij de opleiding betrokken zijn. Zij worden altijd gekoppeld aan een begeleider die CMD en het afstudeer­traject kent. Op deze manier kunnen we borgen dat nieuwe begeleiders of zzp'ers het eindniveau kennen. Het heeft voor ons meerwaarde om begeleiders vanuit het werkveld te halen omdat zij als link tussen het werkveld en het onderwijs kunnen optreden. De input van externen op ons afstudeerproces is waardevol en houdt ons scherp. Vanuit de coördinatie wordt er voor elke mijlpaal in het proces een bijeenkomst georganiseerd om met begeleiders te kijken wat er gedaan moet worden, hoe de beoordelings­systematiek is opgezet en waarop gelet moet worden.

Alumni

Van (afstudeer)student naar alumni is een grote stap. Wij helpen studenten hierbij door events te organiseren zoals een Creative Industry Tour waarbij studenten rondleidingen en presentaties bij bedrijven krijgen of "kletsen met alumni" waarbij studenten in onze media lounge in gesprek kunnen gaan met alumni. Afstudeerders worden uitgenodigd voor het "offboarding event" waar ze presentaties en workshops bijwonen over bijvoorbeeld freelancen, studiowerk, solliciteren, salaris en verder studeren. Bedrijven geven tijdens dit event feedback op portfolio's. Na het afstuderen worden studenten uitgenodigd voor onze alumni-community. Dit is een mooi netwerk waarbij alumni kennis, projecten, ontwikkelingen in het vakgebied en vacatures uitwisselen.

Regelmatig doen we aanvullend onderzoek onder onze alumni naar zaken zoals hoe lang ze erover deden om een baan te vinden (72% vond binnen een half jaar een baan volgens ons onderzoek, 76% binnen anderhalf jaar volgens de HBO-monitor), hun functietitels (zie afbeelding 1.3), en of ze nog tips voor de opleiding hebben. De tips die voortkwamen uit ons laatste onderzoek waren: meer kennisdeling door sprekers uit het veld uit te nodigen en dit openbaar te maken voor alle studenten en alumni. Nu nodigen we bij vakken en projecten regelmatig gastsprekers uit, maar dit promoten we niet (genoeg) onder alle studenten en alumni. Verder gaven alumni als tip om meer aandacht te besteden aan stakeholder­management, Figma en advertising. De feedback van alumni, huidige studenten en de onderwijsadviesraad (OAR) over het curriculum wordt verzameld en door de curriculum­commissie meegenomen bij het ontwikkelen van onderwijs. Dit betekent niet dat we alles implementeren vanwege beperkte tijd en geschiktheid binnen ons curriculum. We kiezen er bijvoorbeeld voor geen les te geven in Figma, maar in designprincipes, omdat tools per bedrijf verschillen en veranderen, terwijl designprincipes bijna altijd toepasbaar zijn. Wel vinden we het belangrijk dat docenten op de hoogte blijven van ontwikkelingen zoals in Figma om te beoordelen wat van studenten verwacht kan worden.

Reflectie

Het panel van de Midterm review gaf aan dat de navolgbaarheid van de cijferbepaling voor het afstudeerproject niet altijd duidelijk was. Vanaf studiejaar 2023-2024 wordt gewerkt met een nieuw beoordelings­formulier. Het oude formulier is herzien op verschillende punten:

• De competenties zijn aangepast naar de nieuwe competenties die opleidingsbreed zijn ingevoerd.
• Per competentie moet er nu ingevuld worden of deze:
  1. onvoldoende
  2. voldoende of
  3. excellent
  is behaald. Op deze manier kan er meer differentiatie tussen de competenties worden getoond.
• De tekstvelden voor het invullen van onderbouwing zijn vergroot. Op deze manier worden beoordelaars uitgenodigd om een langere onderbouwing te schrijven.
• Bij de toelichting van het eindcijfer op het einde van het formulier wordt de beoordelaar nadrukkelijk gevraagd om ook de eindpresentatie en aanpassing hierdoor van het cijfer te benoemen. Dit alles om een zo helder mogelijke onderbouwing van het eindcijfer tot stand te laten komen.

Vanuit de Midterm review kwam het advies om eerder in de opleiding te werken aan het bedenken en omschrijven van realistische project­opdrachten. De aanloop naar de start van het afstuderen wordt dit jaar kritisch onder de loep genomen. Studenten krijgen voor de start van het afstuderen geen hulp bij het vinden van een opdracht of een officiële check of de opdracht goed is. Voor nu beoordeelt de coördinator de projecten die toegestuurd worden, maar dit is niet een vaste methodiek en niet iedereen maakt hier gebruik van. Het zoeken en vormgeven van een opdracht is voor veel studenten een nieuwe vaardigheid en de vraag is in hoeverre dit een CMD-vaardigheid is.

Ambities

Het Midterm panel was het opgevallen dat de beoordeling op basis van competenties eerder dan het afstuderen niet standaard is. Met de veranderingen zoals beschreven in standaard 2 en standaard 3 willen we dit door de hele opleiding doen. Wanneer uit de evaluaties van het vernieuwde onderwijs blijkt dat er best practices zijn die in het afstuderen ook toegepast kunnen worden, zullen we dit in het afstudeerproces aanpassen.

Als laatste willen we de eindwerken van afstudeerders meer zichtbaar maken. Dit doen we nu binnen de Golden Dot awards, maar we onderzoeken mogelijkheden om alle werken een prominente(re) plek te geven. Zo krijgen het werkveld en de CMD-community een beeld beter van wat onze studenten ontwerpen en de ontwikkelingen in het CMD-curriculum.

Lees verder

Studenten over hun opleiding